Samsung và SK hynix thận trọng mở rộng DRAM: Bài toán cung cầu trong kỷ nguyên AI

Ngành bộ nhớ đang bước vào giai đoạn lợi nhuận cao nhờ làn sóng AI, nhưng đi kèm với đó là tâm lý dè chừng. Hai “ông lớn” Samsung và SK hynix dù đang hưởng lợi lớn từ nhu cầu DRAM và HBM, vẫn không vội vàng mở rộng công suất. Lý do rất rõ ràng: mở rộng quá nhanh trong chu kỳ tăng trưởng có thể dẫn tới dư cung khi thị trường hạ nhiệt.

Thực tế, thị trường hiện đã xuất hiện dấu hiệu thiếu hụt, đặc biệt ở HBM và một phần DRAM truyền thống, thể hiện qua xu hướng giá tăng liên tục. Tuy nhiên, việc tăng công suất trong ngành bộ nhớ không đơn giản. Nó đòi hỏi đầu tư lớn vào nhà máy, dây chuyền sản xuất và công nghệ đóng gói, trong khi thời gian triển khai có thể kéo dài nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm. Điều này khiến các hãng phải cân nhắc kỹ rủi ro “đầu tư đỉnh chu kỳ”.

Một yếu tố quan trọng khác là sự dịch chuyển chiến lược sang HBM, dòng sản phẩm đang mang lại lợi nhuận cao nhất. Nhu cầu từ các hệ thống AI sử dụng GPU của NVIDIA và AMD đang hút phần lớn nguồn lực sản xuất. Hệ quả là DRAM truyền thống bị “lép vế”, khiến nguồn cung càng thêm hạn chế.

Không chỉ vậy, HBM có quy trình sản xuất phức tạp hơn nhiều so với DRAM thông thường, từ công nghệ TSV, xếp chồng chip đến kiểm thử nhiệt và tối ưu hiệu suất. Điều này làm tăng chi phí và giới hạn tốc độ mở rộng, đồng thời đẩy giá bộ nhớ tăng và lan sang nhiều phân khúc như smartphone, laptop, SSD và server.

Bài học từ giai đoạn sau COVID vẫn còn nguyên giá trị. Khi nhu cầu giảm mạnh, các hãng từng phải đối mặt với tồn kho lớn, giá lao dốc và biên lợi nhuận bị thu hẹp. Chính vì vậy, sự thận trọng hiện tại không phải là dấu hiệu yếu đi, mà là cách để tránh lặp lại chu kỳ dư cung.

Đối với các nhà sản xuất thiết bị, áp lực đang gia tăng khi chi phí bộ nhớ leo thang. Trong nhiều trường hợp, họ buộc phải lựa chọn giữa giảm lợi nhuận, cắt giảm cấu hình hoặc tăng giá sản phẩm. Đặc biệt ở thị trường smartphone và thiết bị tiêu dùng, tác động này càng rõ rệt.

Tổng thể, thị trường bộ nhớ hiện không đơn thuần là “thiếu cung”, mà là trạng thái được kiểm soát có chủ đích. Các hãng ưu tiên sản phẩm lợi nhuận cao như HBM, đồng thời giữ kỷ luật trong mở rộng công suất. Điều này đồng nghĩa với việc giá bộ nhớ khó có thể sớm quay lại mức thấp như trước, khi chiến lược của ngành hiện nay không phải là tối đa sản lượng, mà là tối ưu lợi nhuận.