Khủng hoảng bộ nhớ leo thang: Asus tính đường tự làm DRAM để kìm giá PC từ 2026

Giá RAM DDR5 tăng mạnh chưa từng thấy đang trở thành lực đẩy mới khiến laptop và PC ngày càng đắt đỏ. Trước áp lực chi phí kéo dài, Asus được cho là đang cân nhắc bước vào lĩnh vực sản xuất DRAM từ năm 2026 nhằm chủ động nguồn cung và giảm phụ thuộc vào các nhà sản xuất lớn.

Thị trường bộ nhớ toàn cầu đang ở thời điểm căng thẳng nhất trong nhiều năm. Samsung, Micron và SK Hynix dồn ưu tiên sản xuất cho AI và trung tâm dữ liệu, khiến nguồn cung DDR4 và DDR5 cho PC tiêu dùng bị thu hẹp. Hệ quả là giá RAM liên tục đi lên, buộc nhiều hãng máy tính phải đối mặt với bài toán tăng giá bán hoặc cắt giảm biên lợi nhuận.

Trong bối cảnh đó, Asus có thể đang chuẩn bị một bước đi táo bạo. Theo Sakhtafzarmag, một tạp chí công nghệ của Iran từng có nhiều dự đoán chính xác, Asus đang xem xét khả năng xây dựng năng lực sản xuất DRAM riêng, với mốc thời gian sớm nhất là năm 2026. Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là lần hiếm hoi một hãng phần cứng laptop trực tiếp tham gia vào sân chơi vốn bị thống trị bởi các “ông lớn” bán dẫn.

Áp lực với Asus là rất rõ ràng. Là nhà sản xuất laptop gaming và linh kiện PC lớn, các dòng như ROG Zephyrus G16 hay nhiều cấu hình desktop của hãng chịu tác động trực tiếp từ chi phí RAM tăng cao. Không chỉ bộ nhớ hệ thống, giá VRAM cũng leo thang, kéo theo nguy cơ GPU đắt hơn và thị trường PC tự build ngày càng kém hấp dẫn với người dùng phổ thông.

Về lý thuyết, tự sản xuất DRAM sẽ giúp Asus kiểm soát tốt hơn nguồn cung, giảm lệ thuộc vào Samsung, Micron hay SK Hynix. Tuy nhiên, đây là bài toán cực kỳ khó. Đầu tư nhà máy DRAM đòi hỏi vốn khổng lồ, công nghệ phức tạp và chuỗi cung ứng dài hơi mà ngay cả những nhà sản xuất lâu năm cũng phải vật lộn để tối ưu. Khả năng cao, nếu đi theo hướng này, Asus vẫn cần hợp tác công nghệ hoặc liên kết sản xuất với các đối tác hiện hữu trong giai đoạn đầu.

Một phương án khác cũng được nhắc đến là hợp tác với CMXT, nhà sản xuất bộ nhớ đến từ Trung Quốc, đơn vị từng gây chú ý khi công bố chip LPDDR5X và DDR5 do tự phát triển. Trên lý thuyết, CMXT có thể trở thành lựa chọn thay thế cho các nhà cung cấp Hàn Quốc và Mỹ. Tuy nhiên, thực tế vẫn nhiều rào cản, từ hạn chế tiếp cận thiết bị sản xuất do quy định của Mỹ cho tới năng lực sản xuất quy mô lớn còn chưa được kiểm chứng.

Trong kịch bản kém tích cực nhất, Asus vẫn có thể chọn con đường quen thuộc: chấp nhận chi phí RAM cao và chuyển gánh nặng sang người tiêu dùng. Đây rõ ràng không phải điều thị trường mong muốn, nhất là khi SK Hynix từng cảnh báo tình trạng thiếu hụt bộ nhớ có thể kéo dài tới tận năm 2028.

Dù kết cục ra sao, việc Asus cân nhắc tự sản xuất DDR5 cũng đủ cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng bộ nhớ hiện nay. Nếu các hãng phần cứng không tìm được lối thoát bền vững, giá laptop và PC trong vài năm tới nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục leo thang – điều mà cả game thủ lẫn người dùng phổ thông đều không muốn chứng kiến.